Dlaczego wyznaczanie celów jest fundamentem coachingu?

Każdy człowiek czegoś pragnie. Jedni chcą zmienić pracę, inni poprawić relacje, odzyskać poczucie własnej wartości, zadbać o zdrowie albo rozwinąć własny biznes. Bardzo często jednak między marzeniem a jego realizacją pojawia się przeszkoda – brak jasno określonego celu.

To właśnie dlatego wyznaczanie celów jest jednym z najważniejszych elementów procesu coachingowego.

W coachingu nie rozpoczynamy pracy od szukania rozwiązań. Zanim pojawi się plan działania, warto odpowiedzieć na pytanie:

Co tak naprawdę chcesz osiągnąć?

To pytanie wydaje się proste, jednak praktyka pokazuje, że właśnie ono sprawia klientom największą trudność. Wielu z nas znacznie łatwiej opowiada o problemach niż o tym, czego naprawdę pragniemy.

Dlatego rolą coacha jest stworzenie przestrzeni do zatrzymania się, uporządkowania myśli i wspólnego określenia celu, który będzie jednocześnie ważny, realistyczny i zgodny z wartościami klienta.

Podczas kursów coachingowych uczymy przyszłych coachów, że dobrze określony cel nie jest początkiem formularza ani obowiązkowym punktem sesji. Jest fundamentem całego procesu coachingowego. Od niego zależy kierunek rozmowy, dobór narzędzi coachingowych oraz skuteczność pracy z klientem.

Czym jest cel w coachingu?

Jednym z najczęściej popełnianych błędów jest utożsamianie celu z zadaniem.

To nie jest to samo.

Cel jest odpowiedzią na pytanie:

Co chcesz osiągnąć?

Natomiast zadanie odpowiada na pytanie:

Co musisz zrobić, aby ten cel osiągnąć?

Ta różnica wydaje się niewielka, jednak całkowicie zmienia sposób prowadzenia procesu coachingowego.

Przykład?

Osoba mówi:

Chcę codziennie biegać.

Czy to jest cel?

Nie.

To zadanie.

Prawdziwy cel może brzmieć:

• Chcę czuć się zdrowo.
• Chcę mieć więcej energii.
• Chcę przygotować się do maratonu.
• Chcę zadbać o swoje serce.
• Chcę odzyskać sprawność.

Dopiero wtedy pojawia się przestrzeń do rozmowy coachingowej.

Coach nie pracuje z samym zachowaniem.

Coach pomaga klientowi odkryć, dlaczego ten cel jest dla niego ważny.

Wyznaczanie celów rozpoczyna się na każdej sesji coachingowej

Wiele osób rozpoczynających naukę coachingu zakłada, że cel ustala się tylko raz – na początku procesu coachingowego.

W praktyce wygląda to inaczej.

Cel określamy na dwóch poziomach:

• dla całego procesu coachingowego,
• dla każdej pojedynczej sesji.

Każde spotkanie powinno kończyć się konkretnym rezultatem, który klient chce osiągnąć.

Choć coach może przygotować się do rozmowy, nigdy nie jest w stanie przewidzieć wszystkiego, z czym przyjdzie klient. To właśnie dlatego umiejętność elastycznego wyznaczania celu podczas każdej sesji należy do podstawowych kompetencji coachingowych.

Pytania coachingowe pomagające określić cel

Coach nie daje gotowych odpowiedzi.

Coach zadaje pytania.

To właśnie pytania coachingowe pomagają klientowi uporządkować myśli, odkryć własne potrzeby i świadomie wybrać kierunek działania.

Przykładowe pytania coachingowe wykorzystywane podczas wyznaczania celu:

• Co chcesz dziś osiągnąć?
• Z czym dziś przychodzisz?
• Czego oczekujesz od naszego spotkania?
• Co będzie dla Ciebie najlepszym rezultatem tej rozmowy?
• Co chciałbyś wynieść z tej sesji?
• Jaką decyzję chcesz dziś podjąć?
• Po czym poznasz, że osiągnąłeś swój cel?
• Co będzie dla Ciebie oznaczało sukces?

Samo zadanie odpowiedniego pytania bardzo często uruchamia proces zmiany. Klient zaczyna dostrzegać rozwiązania, których wcześniej nie zauważał.

To jedna z najważniejszych zasad coachingu – człowiek znacznie chętniej realizuje rozwiązania, które odkrył sam, niż te, które zostały mu podpowiedziane.

Jak wygląda dobrze określony cel coachingowy?

Dobrze określony cel powinien być przede wszystkim ważny dla klienta.

Nie dla rodziny.

Nie dla przełożonego.

Nie dlatego, że „wypada”.

Cel coachingowy powinien wynikać z osobistych wartości i odpowiadać na rzeczywiste potrzeby klienta.

Dobrze określony cel:

• jest pozytywnie sformułowany,
• opisuje pożądany rezultat,
• jest zgodny z wartościami klienta,
• motywuje do działania,
• daje możliwość sprawdzenia postępów.

To właśnie dlatego podczas coachingu tak często wracamy do pytania:

Dlaczego ten cel jest dla Ciebie naprawdę ważny?

Bardzo często odpowiedź na to pytanie okazuje się ważniejsza niż sam cel.

Najczęstszy błąd podczas wyznaczania celów

W swojej pracy coachingowej od wielu lat obserwuję jeden powtarzający się schemat.

Klienci bardzo często mówią o tym, czego nie chcą.

Nie chcę się stresować.

Nie chcę być samotna.

Nie chcę kolejnej kłótni.

Nie chcę pracować w tej firmie.

Nie chcę mieć długów.

Nie chcę ciągle się bać.

Problem polega na tym, że mózg koncentruje się wtedy na problemie, a nie na rozwiązaniu.

Dlatego coach pomaga klientowi przejść od myślenia o problemie do myślenia o celu.

Zamiast pytać:

Co chcesz przestać robić?

znacznie skuteczniejsze okazuje się pytanie:

Czego chcesz w zamian?

To jedno z najważniejszych pytań coachingowych, ponieważ kieruje uwagę klienta na przyszłość, rozwiązania i pożądany rezultat.

Podsumowanie

Wyznaczanie celów nie polega jedynie na zapisaniu marzenia na kartce papieru. To proces odkrywania tego, co jest dla nas naprawdę ważne, czego pragniemy i kim chcemy się stać.

Dobrze określony cel daje kierunek, porządkuje działania i pomaga podejmować świadome decyzje. Jednak jeszcze ważniejsze od samego celu jest zrozumienie wartości, które za nim stoją, oraz przekonań, które mogą nas wspierać lub ograniczać.

To właśnie dlatego coaching nie koncentruje się wyłącznie na planowaniu działań. Pomaga człowiekowi lepiej poznać siebie, odkryć własne zasoby i świadomie budować życie zgodne z tym, co naprawdę jest dla niego ważne.

Jeżeli chcesz nauczyć się profesjonalnie wyznaczać cele, prowadzić rozmowy coachingowe i wykorzystywać narzędzia, takie jak Koło Życia, model GROW czy pytania coachingowe, poznaj nasze kursy coachingowe. To praktyczne programy rozwojowe, podczas których uczymy nie tylko metod pracy z klientem, ale przede wszystkim sposobu myślenia coacha.

Bo dobrze postawiony cel nie kończy procesu zmiany.

On dopiero go rozpoczyna.

Opracowanie artykułu

Artykuł został opracowany na podstawie książki „Twój podręczny Mentor. 77 narzędzi coachingowych” autorstwa Lilianny Kupaj oraz jej wieloletniego doświadczenia w prowadzeniu procesów coachingowych i kształceniu coachów.

O autorce

Lilianna Kupaj – Coach Master Trainer ICI, coach PCC ICF, akredytowany coach i superwizor Izby Coachingu, trenerka, wykładowczyni akademicka, autorka książek oraz założycielka Szkoły Coachingu Edukacyjnego. Od ponad 20 lat prowadzi procesy coachingowe, szkolenia, kursy i superwizje, wspierając rozwój coachów, liderów, nauczycieli i przedsiębiorców.