fbpx

Coaching działa wielopoziomowo

Jak działa coaching?

                Coaching odnosi się do różnych poziomów uczenia się i dokonywania zmian w celu uzyskania oczekiwanych rezultatów. Sama koncepcja poziomów logicznych uczenia się i zmiany została na początku sformułowana przez antropologa Gregory ego Batesona (1904 – 1980). Określił on 4 podstawowe poziomy uczenia się i zmiany, przy czym ważne było tu stwierdzenie, że każdy poziom zawiera i organizuje elementy zbioru niższego. Z kolei każdy wyższy poziom w większym stopniu wpływa na jednostkę lub cały system.

To właśnie termin “poziomy logiczne” został zaczerpnięty później przez Roberta Diltsa, twórcę coachingu wielopoziomowego, jednego z najwybitniejszych coachów na świecie, autora wielu książek z tego zakresu. Dilts odniósł poziomy przetwarzania informacji Batesona do systemu nerwowego. Zgodnie z jego modelem ludzie i organizacje funkcjonują na kilku poziomach neurologicznych. Dotyczą one: środowiska, zachowań, umiejętności, wartości i przekonań, tożsamości, a także duchowości. Aby osiągnąć trwałą zmianę, musi się ona dokonać na wszystkich tych poziomach, gdyż może zaistnieć tylko pod warunkiem całkowitej mobilizacji systemu nerwowego. Pomysł bowiem znajduje się na innym poziomie niż konkretne neurony w mózgu, które do wytwarzają. W tej sytuacji zadaniem coachingu  jest zapewnienie pomocy lub wsparcia klientowi we wszystkich wymienionych obszarach neurologicznych.

Najbardziej podstawowym jest poziom środowiska. Jest to obszar, który określa konteksty i ograniczenia wpływające na ludzkie działania. Jednym słowem dotyczy miejsc, w których człowiek żyje, działa, pracuje. W obrębie tego obszaru istnieją czynniki, zwane środowiskowymi, które wpływają na ludzi w organizacji, a także na odwrót – sami ludzie mogą wpływać na otoczenie, w którym żyją czy pracują. Opieka coacha, zwanego na tym poziomie przewodnikiem obejmuje zapewnienie bezpiecznego i wspierającego otoczenia. Dotyczy udostępnienia klientowi niezbędnych do osiągnięcia sukcesu środków  i skontrolowania niepotrzebnych zakłóceń czy wpływów z zewnątrz.

Następnym poziomem jest ten, na którym można zbadać konkretne zachowania osoby czy organizacji. Nasze zachowanie może być zatem postrzegane przez otoczenie jako nasze słowa i działania. Na poziomie organizacji, zachowania można zdefiniować jako ogólne procedury. Czynniki zachowania obejmują więc to, co dokładnie musi być zrealizowane, aby osiągnąć sukces. Pomoc coacha na tym etapie dotyczy procesu dokonywania poprawy konkretnego zachowania poprzez dostarczanie informacji zwrotnych.

Kolejny poziom obejmuje konkretne umiejętności, które dotyczą: strategii poznawczych, uczenia się, podejmowania decyzji, kreatywności. To właśnie umiejętności ułatwiają wykonanie określonego zadania. Odnoszą się bowiem do map myśli i różnych sposobów osiągania sukcesu. Coach zwany na tym poziomie nauczycielem udziela pomocy klientowi poprzez rozwijanie w nim nowych strategii myślenia i działania, czyli towarzyszy mu w procesie powiększania jego kompetencji.

Następny poziom neurologiczny dotyczy wartości i przekonań, które zajmują ten sam poziom uczenia się i zmiany. Nasze przekonania to poglądy dotyczące nas samych, innych osób i sytuacji i mają niezwykle silny wpływ na nasze życie. Przekonania i wartości formułują razem odpowiedź na stawiane sobie często pytanie: “Dlaczego”? Stąd ten właśnie poziom określa, w jaki sposób konkretnym zdarzeniom nadawany jest sens ich zaistnienia. Odnosi się też do motywacji, które wiodą ludzi w kierunku jakichś działań i ich wytrwałości w tych działaniach. Na tym etapie coach jest dla klienta mentorem, co oznacza, że prowadzi go  w kierunku odkrycia jego własnych nieświadomych kompetencji oraz przekraczania jego  wewnętrznych oporów.

Wartości i przekonania wspierają poczucie tożsamości jednostki lub organizacji. Procesy zachodzące na poziomie tożsamości obejmują poczucie sensu roli albo misji. Odnosi się to do wizji jednostki oraz do szerszych systemów, do których ta jednostka należy. Misja to inaczej służba, wypełniana przez ludzi, którzy pełnią określoną rolę wobec innych ludzi w ramach jakiegoś szerszego systemu. Coach jest na tym poziomie sponsorem dla klienta. Oznacza to, że zapewnia mu warunki i zasoby, pozwalające wspieranemu na rozwój, skoncentrowanie się na swoich zdolnościach i umiejętnościach oraz na ich wykorzystywanie.

Poziom duchowy dotyczy naszego postrzegania większych systemów, w ramach których działają inni ludzie lub po prostu do nich przynależą. Czynniki “duchowe” obejmują to, dla “kogo” lub dla “czego” ludzie podejmują jakieś działania, aby poczuć sens i cel tych działań, umiejętności, przekonań oraz tożsamości i roli. Na tym poziomie coach jest dla klienta przebudzającym inspiratorem. Oznacza to, że wspiera drugą osobę poprzez zapewnienie warunków i doświadczeń, powodujących wydobycie z niej jak najlepszego zrozumienia miłości, samego siebie i własnej duchowości.

Koncepcja poziomów neurologicznych zakłada, że poszczególne poziomy stanowią pochodną różnych rodzajów organizacji w naszych strukturach neurologicznych. Angażując kolejne poziomy, wywołują one coraz głębsze reakcje naszego układu nerwowego, co przejawia się odzewem ze strony różnych systemów fizjologicznych w ciele. W efekcie mamy do czynienia z konkretnymi objawami fizycznymi.

Podsumowując, można stwierdzić, że pracując:

  • na poziomie duchowym – następuje łączenie się systemów nerwowych jednostek i tworzy się większy system (efekt “holograficzny”),
  • tożsamości – uaktywniany jest system immunologiczny i hormonalny,
  • przekonań i wartości – układ limbiczny i autonomiczny system kontroli (np. tętno, rozszerzanie się źrenic),
  • umiejętności – układy korowe (działania półświadome, np. ruchy oczu, pozycja ciała),
  • zachowań – układ motoryczny, czyli świadome działania,
  • środowiska – obwodowy układ nerwowy – odczucia i reakcje odruchowe.

Zatem, coaching wielopoziomowy to okazja do pozytywnych zmian na poziomie ducha i ciała 🙂

Pobierz
darmowego
e-booka!

Szkoła Coachingu - Bezpłatny e-book